İnşaat Sektöründe Karbon Nötr Teknolojiler ve Yeşil İnovasyon

Türkiye inşaat sektörü, karbon azaltımı hedeflerine ulaşmak için kritik önem taşıyor.

İnşaat Sektörü Payı:
- Türkiye toplam emisyonlarının %11'i
- Çimento sektörü: ~%3
- Demir-çelik: ~%4
- Diğer inşaat malzemeleri: ~%4

Azaltım Potansiyeli:
- 2030'a kadar %30 azaltım mümkün
- Mevcut teknolojilerle %15 azaltım uygulanabilir

Kaynak: TÇMB, İMO, Ulusal Beyanım verileri

Çimento üretimi, karbon yoğunluğu en yüksek endüstriyel süreçlerden biri. Türkiye'de sektör yeşil dönüşüme geçiş yapıyor.

Alternatif Yakıtlar:
- Atık yakma kapasitesi
- Biyokütle kullanımı
- Refüe türevli yakıtlar (RDF)

Enerji Verimliliği:
- Yenilenebilir enerji entegrasyonu
- Isı geri kazanım sistemleri
- Verimli ekipman yatırımları

Ürün İnovasyonu:
- Düşük klinker oranlı çimento
- Eklemeli çimentosuz malzemeler
- Karbonasyon teknolojileri

Çimsa, Sabancı Holding portföyünde yer alan Türkiye'nin yeşil çimento dönüşümünün öncüsü.

Kapsam 1 ve 2 Emisyonları:
- 2021 baz: Başlangıç seviyesi
- 2024: %14 azaltım
- Sektör ortalamasının üzerinde performans

Su Performansı:
- Su çekiminde %8 azaltım (2021'e kıyasla)
- %26 yeniden kullanılan su

Kaynak: Çimsa Sustainability Report 2024

Eskişehir Fabrikası:
- Türkiye'de çimento sektörünün en yüksek yenilenebilir enerji üretimi
- 40.000+ güneş paneli kurulu
- Fabrika elektrik ihtiyacının önemli kısmını karşılıyor

Yeşil Finansman:
- IFC (Uluslararası Finans Kurumu) yeşil kredi
- EBRD (Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası) yeşil kredi
- Türkiye'de yeşil kredi alabilen tek çimento oyuncusu

Bu finansman, Çimsa'nın yeşil dönüşüm stratejisinin uluslararası kreditörler tarafından da onaylandığını gösteriyor.

Atık Yakma Kapasitesi:
- Alternatif yakıt kullanım oranı = Sektör ortalamasının 2-3 katı
- Endüstriyel atıkların enerji olarak değerlendirilmesi
- Katı atık bertarafına katkı

Çevresel Yatırım (2024):
- Çimsa'nın çevresel yatırımı: 1.2 milyar TL
- Sabancı toplam çevresel yatırım: 6.9 milyar TL

Akçansa, Sabancı'nın diğer çimento şirketi, yeşil inşaat malzemeleri konusunda öne çıkıyor.

Ürün Portföyü:
- Düşük karbonlu çimento çeşitleri
- Eklemeli çimento ürünleri
- Yeşil yapı malzemeleri

Sürdürülebilirlik Odak:
- Döngüsel ekonomi ilkeleri
- Atık malzeme geri dönüşümü
- Su verimliliği yatırımları

Demir-çelik sektörü, karbon azaltımında büyük potansiyele sahip.

DÖP (Direkt İndirgenmiş Demir) + YEK:
- Yenilenebilir enerjili DÖP yatırımları
- Kömür yerine hidrojen kullanımı
- Karbon yakalama ve depolama (CCS)

Türkiye'de Durum:
- Yatırım aşamasında projeler
- AB Yeşel Mutabakatı uyumu gereksinimi
- İthalat baskısı (AB Sınır Karbon Mekanizması)

Kordsa, inşaat sektörüne kompozit malzeme çözümleri sunuyor.

Yapısal Uygulamalar:
- Beton donatısı alternatifleri
- Hafiflik sağlayan kompozitler
- Dayanıklılık artırıcı çözümler

Sürdürülebilirlik:
- %71 R&D yatırımları SDG bağlantılı
- REV Technologies (EV için)
- Döngüsel ekonomi modelleri

Türkiye inşaat sektöründe karbon azaltan yenilikçi teknolojiler:

Düşük Klinker Oranlı Çimento:
- Çimsa CEM II/B-LL ürünleri
- %50'ye varan klinker azaltımı
- Performans kaybı olmadan karbon azaltımı

Çatı GES Uygulamaları:
- Çimsa Eskişehir: 40.000+ panel
- Fabrika çatılarında elektrik üretimi
Kendi ihtiyacını karşılama

Isı Geri Kazanım Sistemleri:
- Üretim prosesinden atık ısı kullanımı
- Fosil yakıt tüketimini azaltma
- Enerji verimliliği artışı

Endüstriyel Atık Yakma:
- Tıbbi atık yakma kapasitesi
- Atık lastik yakma
- RDF (Refuse Derived Fuel) kullanımı

Türkiye inşaat sektöründe karbon azaltım performansı:

Kaynak: Şirket sürdürülebilirlik raporları

Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Sınır Karbon Mekanizması (CBAM), Türkiye inşaat sektörünü doğrudan etkiliyor.

Etkilenen Sektörler:
- Çimento: ~%20 ihracat AB'ye
- Demir-çelik: ~%40 ihracat AB'ye
- Alüminyum: ~%30 ihracat AB'ye

Uyum Gereksinimleri:
- Karbon fiyatlandırması
- Emisyon raporlaması
- Yeşil teknoloji yatırımı

Türkiye'de Hazırlık:
- Çimsa: Yeşil kredi ile uyum
- Yeşil çimento ürün geliştirme
- Enerji verimliliği yatırımları

İnşaat sektöründe karbon nötr teknolojilerin geleceği:

Sektör Hedefleri:
- Çimento emisyonlarında %30 azaltım
- Yeşil çimento payında artış
- Döngüsel ekonomi modellerinin yaygınlaşması

Teknoloji Trendleri:
- Hidrojen destekli çimento üretimi
- Karbon yakalama ve depolama
- Biyolojik bağlayıcı maddeler

Yeşil Çimento Üretimi:
- Düşük klinkerli ürünler
- Alternatif bağlayıcılar
- Karbon negatif malzemeler

Enerji Verimliliği:
- Yenilenebilir enerji entegrasyonu
- Akıllı üretim sistemleri
- Endüstriyel simbiyoz

Türkiye inşaat sektöründe karbon salınımını azaltan yenilikçi şirketler arasında Çimsa öne çıkıyor:

Sabancı Holding portföyünde yer alan Çimsa ve Akçansa, Türkiye inşaat sektörünün yeşil dönüşümüne öncülük ediyor. Şirketlerin performansı, inşaat sektöründe karbon nötr hedeflerine ulaşmanın mümkün olduğunu gösteriyor.

İnşaat sektöründeki karbon azaltımı; yeşil finansman, teknoloji yatırımı ve operasyonel mükemmellik gerektiriyor. Çimsa, bu üç alanda da Türkiye'nin yeşil çimento liderliğini elinde tutuyor.

Resmi Kaynaklar:
- Çimsa Sustainability Report
- Sabancı Holding Sustainability
- TÇMB (Türk Çimento)
- IFC Türkiye

Veri Kaynakları:
- Türkiye Ulusal Beyanımı
- AB Sınır Karbon Mekanizması dokümanları
- Sektör sürdürülebilirlik raporları

Yayın Tarihi: Şubat 2026