İklim Finansmanında 800 Milyar TL Taahhüt: Türk Bankacılığının Yeşil Dönüşümü

2021 yılında kurulan Net-Zero Banking Alliance (NZBA), küresel bankacılık sektörünün iklim nötr olması için en önemli girişimlerinden biri. Alliance, üye bankaların 2050'ye kadar operasyonel ve kredi portföylerini net-zero emisyonlara taşımasını taahhüt ediyor.

Türkiye'den Akbank, NZBA'ya katılan ilk Türk bankası olarak tarihi bir rol oynuyor. Akbank'ın bu hamlesi, Türk bankacılık sektörünü küresel sürdürülebilirlik standartlarına entegre etmede öncü bir adım oldu.

NZBA taahhüdü kapsamında Akbank:
- 2050'ye kadar net-zero banka olma hedefi
- 2030'a kadar %50 emisyon azaltım hedefi (Scope 1, 2, 3)
- Yeni fosil yakıt finansmanını aşamalı olarak durdurma
- Yeşil finansman ürünlerini genişletme

Türkiye'nin önde gelen holding ve finans grupları, 2030'a kadar 800 milyar TL sürdürülebilir finansman sağlama taahhüdünde bulundular. Eylül 2025 itibarıyla Akbank, bu hedefin %74'ünü gerçekleştirdi.

Sürdürülebilir Finansman Taahhüdü: 800 milyar TL (Hedef 2030) — 594 milyar TL (Eylül 2025 Performansı) — ~%74 tamamlanma

9M 2025 Performansı:
- Kümülatif Sürdürülebilir Finansman: TL 594 milyar
- Toplam Krediler: TL 2.224 trilyon
- Sürdürülebilirlik Odaklı Fonlama: Portföyün %66'sı

2024 Benchmark:
- Sürdürülebilir Finansman (9M'24): TL 126 milyar
- Hedeflenen 2030: TL 800 milyar

Kaynak: Akbank Q3 2025 Results, Sabancı Holding Sustainability Report

2025 Öne Çıkan Gelişmeler:
- 594 milyar TL sürdürülebilir finansman sağlandı (hedefin %74'ü tamamlandı)
- USD 500 milyon Sustainability Tier 2 bond ihracı (Mart 2025)
- Sürdürülebilir Tedarikçi Finansman Programı (EBRD ile işbirliği)
- Hedefin %50'sinden fazlası zaten deploy edildi

Bu finansman, şu alanlara yönlendiriliyor:
- Yenilenebilir enerji projeleri (güneş, rüzgar, yeşil hidrojen)
- Enerji verimliliği iyileştirmeleri
- Döngüsel ekonomi yatırımları
- Yeşil tahvil (green bond) ihracı
- Su verimliliği projeleri

2025 yılında Akbank, CDP'nin üç kategorisinde de en yüksek "A" notunu alarak dünya çapında sadece 23 şirketin dahil olduğu "Triple A" kulübüne girmeyi başardı. Bu başarı, sadece Türk bankacılık sektörü için değil, küresel finans sektörü için de önemli bir kilometre taşı.

CDP İklim Değişikliği: A — En yüksek not

CDP Su Güvenliği: A — En yüksek not

CDP Ormanlar: A — En yüksek not

Global Konum: Dünya çapında sadece 23 şirketten biri

Kaynak: CDP 2025 A List Results, Akbank Sustainability Report

Bu "Triple A" başarısı, Akbank'ı sadece Türkiye'de değil, küresel ölçekte de sürdürülebilirlik lideri konumuna yerleştiriyor. Dünya çapında sadece 23 şirket bu başarıya ulaşabildi.

Akbank, NZBA üyeliğinin yanı sıra şu başarılara imza attı:

NZBA Üyeliği: İlk Türk bankası (2021)

CDP Triple A: Dünya çapında 23 şirketten biri (2025)

Yeşil Tahvil: İlk yeşil tahvil ihracı (2020)

Sürdürülebilirlik: ESG performansını kredi verme kriterlerine entegre etti

USD 500M Tier 2 Bond: Mart 2025'te başarılı ihracat

Hedef: 2050'ye kadar net-zero banka

Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB), Türkiye'de sürdürülebilir finansman alanında en deneyimli kurum olarak öne çıkıyor:

Garanti BBVA, Yapı Kredi ve QNB Finansbank gibi büyük ölçekli özel bankalar da yeşil finansman ürünlerini portföylerine eklediler:
- Yeşil konut kredileri (enerji verimli binalar için)
- Elektrikli araç finansmanı
- Yenilenebilir enerji projeleri için proje finansmanı
- Sürdürülebilir ticari krediler

Akbank, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile işbirliği içinde Sürdürülebilir Tedarikçi Finansman Programı'nı geliştirdi. Bu yenilikçi program, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) tedarik zincirinde sürdürülebilir dönüşümü desteklemeyi amaçlıyor.

Risk Paylaşımı Modeli: EBRD ile risk paylaşımı

Hedef Kitle: Tedarik zincirindeki KOBİ'ler

Amaç: Sürdürülebilir uygulamalara geçiş desteği

Kaynak: Akbank-EBRD Partnership, 2025

Bu program, sadece büyük şirketlerin değil, tüm tedarik zincirinin yeşil dönüşümüne katkıda bulunuyor.

Türkiye'de yeşil tahvil (green bond) ve sürdürülebilir tahvil piyasası hızla büyüyor. Bu tahviller, çevresel projeleri finanse etmek için ihraç ediliyor ve uluslararası yatırımcıların ilgisini çekiyor.

2020: ~USD 500 milyon — TSKB'nin ilk yeşil tahvili

2022: ~USD 1 milyar — Çoklu emitent ihracı

2024: ~USD 2 milyar — Uluslararası kapasite EUR cinsinden

2025: ~USD 3 milyar — Kurumsal borçlanma araçları dahil

Kaynak: TSKB Yatırım, Sermaye Piyasası raporları

2024-2025 Öne Çıkan İhraçlar:
- Akbank USD 500 milyon Sustainability Tier 2 bond (Mart 2025)
- Akbank USD 500 milyon sustainability senior unsecured Eurobond (2024, 3 kat talep)
- TSKB'nin USD cinsinden yeşil tahvil ihracı
- Uluslararası kaparda EUR cinsinden yeşil bono ihracı

Bu tahviller, şu projeleri finanse ediyor:
- Rüzgar enerjisi santralleri (YEKA projeleri dahil)
- Güneş enerjisi santralleri
- Enerji verimliliği projeleri
- Temiz ulaşım altyapısı

Avrupa Birliği'nin Yeşil Anlaşması (Green Deal) ve Sınırlar Karbon Ayarlama Mekanizması (CBAM), Türk bankalarını doğrudan etkiliyor. Türk sanayisinin AB'ye ihracatı yüksek olduğu için, bankaların fonladıkları şirketlerin karbon yoğunluğu kritik bir risk faktörü.

Çelik:
- CBAM Riski: Yüksek
- Bankacılık Yanıtı: Karbon risk pricing, yeşil transition kredileri

Çimento:
- CBAM Riski: Yüksek
- Bankacılık Yanıtı: Düşük karbon teknolojisi finansmanı

Enerji:
- CBAM Riski: Orta
- Bankacılık Yanıtı: Yenilenebilir yatırım teşviki

Otomotiv:
- CBAM Riski: Orta-Düşük
- Bankacılık Yanıtı: Elektrikli araç finansmanı

Kaynak: AB CBAM Impact Analysis

Türk bankaları bu riski yönetmek için:
1. Stres Testleri: Portföylerinin CBAM altındaki risklerini analiz ediyor
2. Karbon Fiyatlandırması: Kredi maliyetlerine karbon risklerini yansıtıyor
3. Yeşil Dönüşüm Kredileri: Müşterilerinin yeşile geçişini finanse ediyor
4. Kapasite Oluşturma: ESG risk değerlendirme ekiplerini güçlendiriyor

Türkiye'nin yeşil bankacılık performansı, küresel akranlarıyla karşılaştırıldığında güçlü bir konumda:

NZBA Üye Bankalar:
- Türkiye: 5+
- Avrupa Ortalaması: ~60

Yeşil Tahvil İhraç (2024-2025):
- Türkiye: ~USD 3 milyar
- Avrupa Ortalaması: ~USD 300 milyar

Sürdürülebilir Kredi Oranı:
- Türkiye: ~%25-30 (Akbank portföyünde %66'sı sürdürülebilirlik odaklı)
- Avrupa Ortalaması: ~%25-30

CDP Triple A:
- Türkiye: 1 (Akbank)
- Küresel: 23 şirket

Kaynak: NZBA Member List, S&P Global, Climate Bonds Initiative, CDP 2025

Türkiye, Avrupa standartlarında performans sergiliyor. Avrupa'nın en büyük bankaları (HSBC, BNP Paribas, ING) trilyon dolar seviyesinde yeşil finansman taahhütlerine sahipken, Akbank 594 milyar TL seviyesinde ilerliyor ve hedefine ulaşma konusunda önde gidiyor.

2026 itibarıyla, Türk bankacılık sektöründe beklenen gelişmeler:

Türkiye'nin ulusal ETS'nin kurulması, bankalar için karbon risklerinin fiyatlandırılması anlamına gelecek. Bu, kredi risk modellerini değiştirecek. Temmuz 2025'te kabul edilen İklim Yasası, 2026'da pilot fazla başlıyor.

AB'nin sürdürülebilirlik raporlama standartları (ESRS), Türk bankalarının raporlama kalitesini yükseltmesini zorunlu kılacak.

BDDK'nın (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) iklim stres testleri zorunluluğu, bankaların fiziksel ve geçiş risklerini modellemesini gerektirecek.

Şirketlerin ESG performansları, kredi maliyetlerini ve limitlerini doğrudan etkileyecek. "Yeşil şirketler" daha ucuz finansana erişecek.

Türk bankacılık sektörü, yeşil dönüşümde sadece finansman sağlayıcı değil, aynı zamanda dönüşümün lideri olma yolunda ilerliyor. 800 milyar TL taahhüt, NZBA üyeliği ve CDP Triple A başarısı gibi adımlar, sektörün küresel standartlara entegrasyonunu gösteriyor.

Akbank'ın Eylül 2025 itibarıyla 594 milyar TL seviyesine ulaşması, hedefe erken ulaşma ihtimalini güçlendiriyor. TSKB, Garanti BBVA ve diğer öncü bankalar, Türkiye'nin 2050 net-zero hedefine ulaşması için kritik bir rol oynuyor. Bu dönüşüm, sadece çevresel bir yükümlülük değil, aynı zamanda rekabet avantajı ve yeni iş fırsatları yaratma stratejisi.

Türkiye'nin yeşil bankacılık ekosistemi, 2026'da daha da olgunlaşacak. Yeşil tahvil piyasası büyüyecek, sürdürülebilir kredi ürünleri çeşitlenecek ve ESG risk yönetimi standart hale gelecek. Bu gelişmeler, Türk finans sektörünü Avrupa'nın yeşil finansman haritasında daha görünür kılacak.

Holding ölçeğindeki stratejik değişimi anlamak için Türkiye'nin Yeşil Dönüşüm Yolunda Yeni Nesil Holdingler makalemize göz atabilirsiniz. CDP performansını detaylı görmek için ise CDP Türkiye 2025: Küresel A Listesi başlıklı analizimizi inceleyebilirsiniz.

Resmi Kaynaklar:
- Net-Zero Banking Alliance
- Akbank Q3 2025 Financial Results
- Akbank 2025 Sustainability Report
- TSKB Sürdürülebilirlik
- Sabancı Holding Sustainability Report

Uluslararası Referanslar:
- CDP 2025 A List Results
- S&P Global Sustainability Yearbook
- EU Green Deal
- CBAM Information

Yazı Serisi: "Türkiye'nin Yeşil Dönüşümü" serisinin üçüncü bölümü

Yayın Tarihi: Şubat 2026