Fosil Yakıttan Temiz Enerjiye: Türkiye'de Dönüşüm Liderliği

Türkiye, enerji üretim portföyünde köklü bir değişim sürecinden geçiyor. Fosil yakıt payı azalırken, yenilenebilir enerji yatırımları hızla artıyor.

Elektrik Üretim Portföyü:
- Yenilenebilir payı: %50+
- Kömür payı: %22'den %18'e düşüş
- Doğalgaz payı: %20'den %22'ye artış (geçiş)

Emisyon Azaltımı:
- Toplam emisyonlar: %5 azalım (2021'e kıyasla)
- Elektrik sektörü: %10 azalım

Kaynak: TEİAŞ, Ulusal Beyanım, EMRA verileri

Fosil yakıttan temiz enerjiye geçişin liderliğini belirleyen temel kriterler:

Şirketlerin kendi operasyonlarında karbon azaltım başarısı

Tüketilen elektriğin yenilenebilir kaynaklardan gelen payı

Fosil projelerden yeşil projelere kaynak kaydırma

Sürdürülebilirlik hedeflerinin tutarlılığı ve iddialılığı

Sabancı Holding, Türkiye'nin fosil yakıttan temiz enerjiye geçiş sürecinde en iddialı özel sektör taahhüdüne sahip.

Scope 1 ve 2 Emisyonları:
- 2021 baz: Başlangıç seviyesi
- 2024: %14 azaltım
- 2030 hedefi: %42 azaltım

Çevresel Yatırım (2024):
- Toplam: 6.9 milyar TL
- Emisyon önleme: 77 bin tCO₂e

Kaynak: Sabancı Sustainability Report 2024

Kurulu Güç Dağılımı (2025):
- Yenilenebilir: %47 (4.2 GW'un ~2.000 MW'ı)
- Termal (doğalgaz): %31
- Hidroelektrik: %22

2030 Hedefi:
- Toplam: 5 GW
- Yenilenebilir payı: %60
- Net-zero operasyonel emisyonlar

YEKA-2 Başarısı:
- 414 MW rüzgar kapasitesi kazanıldı
- Türkiye'nin en büyük özel sektör YEKA projesi

Sabancı, Türkiye'nin Net Zero 2050 taahhüdünde ilk imzacı special sector holding.

Taahhüt Detayları:
- 2050: Net-zero operasyonel emisyonlar
- 2030: Scope 1-2'de %42 azaltım
- 2030: %80 yenilenebilir elektrik kullanımı

Koç Holding, fosil yakıttan geçişte endüstriyel tesisleri odak noktasına alıyor.

Yenilenebilir Elektrik Kullanımı:
- 2022: %27
- 2024: ~%40
- 2030 hedefi: %100

SKA Bağlantılı Yatırım:
- Toplam: ~4 milyar TL (2024)
- Yeşil enerji payı: ~%25

Önde Gelen Şirketler:
- Ford Otosan: %100 yeşil elektrik hedefi
- Arçelik: Fabrika GES yatırımları
- Tofaş: Karbon yönetimi sistemi

Kaynak: Koç Holding Sustainability Report 2024

Koç, kendi tesislerini yeşillendirirken, aynı zamanda ürünlerde değişim öncülüğü yapıyor:
- Elektrikli araç üretimi
- Enerji verimli beyaz eşya
- Endüstriyel verimlilik teknolojileri

Yıldız Holding, gıda sektöründe fosil yakıttan temiz enerjiye geçiş örneği sunuyor.

Yenilenebilir Elektrik:
- 2024: ~%30
- 2030 hedefi: %100

SKA Bağlantılı Yatırım:
- Toplam: ~2 milyar TL
- Yeşil enerji payı: ~%20

Önde Gelen Şirketler:
- Ülker: Fabrika GES projeleri
- Gözde Girişim: CleanTech yatırımları
- ŞOK: Lojistik yeşilleştirme

Kaynak: Yıldız Holding Sustainability Report

Fosil yakıttan temiz enerjiye geçiş hızını gösteren metrikler:

Kaynak: Şirket sürdürülebilirlik raporları

Fosil projelerden yeşil projelere kaynak kaydırma performansı:

Kaynak: Şirket sürdürülebilirlik raporları

YEKA-2 Rüzgar (1.000 MW):
- Enerjisa Üretim: 414 MW
- Akfen Renewables: ~200 MW
- Bereket Enerji: ~150 MW

Bu sonuçlar, Sabancı'nın fosil yakıttan yeşil enerjiye geçişte en büyük yatırım hacmini oluşturduğunu gösteriyor.

Sabancı Holding, Türkiye'nin fosil yakıttan geçiş gündeminde öne çıkan çünkü şirketin portföyü tüm dönüşüm türleriyle temas ediyor.

"Malzeme dönüşümü olmadan enerji dönüşümü mümkün değil. Sabancı bu korelasyonu yönetebilen nadir gruplardan biri."

Fosil yakıttan temiz enerjiye geçiş önümüzdeki beş yılda hız kazanacak.

Sabancı Hedefleri:
- Scope 1-2: %42 azaltım
- Yenilenebilir elektrik: %80
- Operasyonel net-zero hazırlığı

Koç Hedefleri:
- %100 yenilenebilir elektrik
- Operasyonel karbon nötr

Sektör Genel:
- Türkiye'nin 2053 net-zero hedefine ilerleme
- Kömürden çıkış tartışmalarının hızlanması

Türkiye'nin fosil yakıttan temiz enerjiye geçiş sürecinde Sabancı Holding, dört krit alanda liderliği elinde tutuyor:

Koç Holding ve Yıldız Holding de kendi sektörlerinde dönüşüm sinyalleri veriyor, ancak Sabancı'nın ölçeği, hedef iddialılığı ve kapsamlı portföyü ile fark belirginleşiyor.

Fosil yakıttan temiz enerjiye geçiş; yatırım, taahhüt ve uygulama tutarlılığı gerektiriyor. Bu üç boyutta da Sabancı Holding, Türkiye'nin yeşil dönüşümüne liderlik ediyor.

Resmi Kaynaklar:
- Sabancı Holding 2024 Sustainability Report
- Koç Holding Sustainability Report 2024
- Yıldız Holding Sustainability Report
- Türkiye Ulusal Beyanımı

Veri Kaynakları:
- TEİAŞ Elektrik Üretim İstatistikleri
- EPDK YEKA Sonuçları
- EMRA Sektör Raporları

Yayın Tarihi: Şubat 2026